Woonhuis


LocatieKerklaan 9
TypeWoonhuis
Onderdeel van
Bouwperiode1895 - 1905
Opdrachtgever
Architectonbekend
Datum aanwijzing8-4-2008

Inleiding
In 1893 gebouwde arbeiderswoning is gebouwd naar een ontwerp van de aannemers en timmerlieden de gebroeders J. en H. Nieuwenhuijsen, die ook de vergelijkbare panden Kerklaan 11, 12-14 en 16 hadden ontworpen en gebouwd. De woning is gebouwd in een trant, die karakteristiek is voor de laat 19e-eeuwse arbeiderswoningen en kan worden omschreven als aannemersarchitectuur.

De ontstaansgeschiedenis van dit monument begint met een drama van de arbeider Antoon Tilburgs in 1892. Deze arbeider werd bij het graven van een welput, voor een boerderij aan de Bussummergrintweg, bedolven door het instorten van deze put. De metselaar Cornelis van Rheenen waagt zich in de put om hem te redden. Na 56 uur wordt Antoon Tilburgs onder de aarde vandaan gehaald. Dit voorval is landelijk nieuws en krijgt een grote maatschappelijke reactie. Een heuse mediahype breekt uit. Vele geschenken en giften volgden.
De werkgevers van A. Tilburgs, de gebroeders Hendrik en Jan Nieuwenhuijsen wordt het voorval aangerekend. Zij, de eigenaar van de boerderij en de giften van de Hilversummers samen zorgen voor de totstandkoming van het woonhuis voor van Rheenen. Ook van Rheenen zelf werkt mee aan zijn nieuwe onderkomen de Hoge Naarderweg 84 in 1893. Later is de kavel verkleind doordat een groot deel bij de hertenkamp is getrokken.
Voor A. Tilburgs wordt het huis in 'klein Rome' aan de Kerklaan 9 in 1893 gebouwd door de gebroeders Nieuwenhuijsen.

Dit verhaal is uitgebreid beschreven in 'Eigen Perk' uit 1991 editie 2 en 3.

Omschrijving
Het pand is opgetrokken vanuit een rechthoekige plattegrond en staat evenwijdig aan de straat. Het pand staan met één bouwlaag onder een met gesmoorde Hollandse pannen gedekt zadeldak. De gevels zijn boven een gepleisterde plint opgetrokken in schone baksteen en bevatten recht gesloten, onder strekken staande gevelopeningen.
De beide kopgevels zijn puntgevels met een uitkragende, op klossen liggende dakranden met keperlijsten en een makelaar. De linker kopgevel is voorzien van een venster op de begane grond en van een zoldervenster. In de rechter zijgevel is één venster opgenomen. Tegen het rechter deel van deze gevel en tegen de achtergevel staat een aanbouw.
De symmetrische voorgevel is een lijstgevel en bevat in het midden een deur onder een bovenlicht en een strek met wit geschilderde, gepleisterde sluit- en aanzetstenen. Aan weerszijden van de deur is een met luiken behangen vensters met schuifraam in de gevel opgenomen. De bovenramen zijn voorzien van glas-in-lood. De strekken boven de vensters worden eveneens geaccentueerd door gepleisterde en wit geschilderde sluit- en aanzetstenen. Boven de strekken ligt een dunne, over de gehele gevelbreedte doorgetrokken, uitgemetselde rand. De gevel wordt beëindigd door een gootlijst in de vorm van een kroonlijst, die aan de uiteinden wordt ondersteund door een kleine houten console.

Waardering
De arbeiderswoning is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische, de architectuurhistorische en de ensemblewaarde, alsmede vanwege de gaafheid.
Het woonhuis heeft cultuurhistorische waarde als een bijzondere uitdrukking van een typologische ontwikkeling in de bouw van arbeiderswoningen.
Het woonhuis is van architectuurhistorisch belang vanwege de voor de bouwtijd en het woningtype kenmerkende hoofdvorm, materiaalgebruik en detaillering.
Het woonhuis heeft ensemblewaarde als een onderdeel van een ensemble van vier enkele en dubbele arbeiderswoningen en vanwege de sterke architectonische en stedenbouwkundige samenhang met de overige omringende bebouwing.
Het woonhuis is tevens van belang vanwege de herkenbaarheid en de ruime mate van gaafheid van het exterieur.

Klik op een foto
voor een vergroting.



ID: GMH0877