Winkelwoonhuis Arbeiderswoning


LocatieGroest e.v.
TypeWinkelwoonhuis Arbeiderswoning
Onderdeel van
Bouwperiode1800 - 1900
Opdrachtgever
Architectonbekend
Datum aanwijzing

Inleiding
Winkel-woonhuis (nummer 33), gebouwd in de 19e eeuw. De architect is niet bekend. Het voormalige winkel-woonhuis is iets schuin aan de Groest gesitueerd. Nu is er een restaurant in gevestigd.
Achter het voormalige winkel-woonhuis waren oorspronkelijk drie arbeiderswoningen gesitueerd, gebouwd in de 18e eeuw. De architect is niet bekend.
In het eerste huisje woonde waarschijnlijk een bakker. De oude oven is teruggevonden. Ook zijn in dit huisje nog de bedsteden aanwezig. In het tweede huisje woonde waarschijnlijk een wever. In het derde huisje een arbeider.
Oorspronkelijk liepen de vloeren vanaf de Groest, naar achteren toe, af. De vloer van het eerste huisje werd waarschijnlijk met de bouw van het winkel-woonhuis omhoog gebracht. Tijdens de restauratiewerkzaamheden in de jaren 80 werden de vloeren weer op hun oorspronkelijke hoogte gebracht.

Omschrijving
Het voormalige winkel-woonhuis is opgetrokken op een rechthoekige plattegrond en bevat een begane grond en een zolderverdieping. De gevels zijn opgetrokken uit rode baksteen in kruisverband op een grijs geschilderde plint. Het pand wordt afgesloten door een mansardedak, bedekt met grijze holle pannen. Het pand is een later voorbeeld van de traditionele bouwstijl en bouwwijze in Hilversum.

De voorgevel (west) van het voormalige winkel-woonhuis bevat in het middden een (niet oorspronkelijke) deur met glaspaneel met roedenverdeling en met bovenlicht. Het bovenlicht is in twee delen verdeeld door middel van een vertikale stijl. De ruiten zijn beschilderd, als ware het glas-in-lood.
Aan weerszijden is een zes-ruits schuifvenster geplaatst. De ruiten van de bovenlichten zijn beschilderd, als ware het glas-in-lood. De vensters zijn voorzien van luiken, die draaibaar zijn met gehengen om vertikale duimen. De deur en de vensters worden afgesloten door een hanekam.
Onder de dakrand is een houten paneel aangebracht met een geprofileerde onderrand waarop de naam van het restaurant is geschilderd: eethuis 'De Grutterij'. Op de hoeken van de gevels, iets boven de vensters, zijn twee, niet oorspronkelijke, lantaarns geplaatst. Links van de deur hangt een smeedijzeren uithangbord.
In het dakvlak bevindt zich in het midden een dakkapel met openslaande ramen en wangen. Links daarvan is in het dakvlak een klein gietijzeren dakraam geplaatat.
De linker zijgevel (noord) bevat op de begane grond een aanbouw. De topgevel bevat ankers en bovenin kleine vlechtingen.


Het lagere volume daarachter, afgedekt door een zadeldak dat in het mansardedak grijpt, is duidelijk ouder. Op de scheiding van de daken staat een schoorsteen.
De gevels zijn opgetrokken uit een kleine, zachte, rode handvormsteen en kalkmortel op een zwarte plint. De bouwstijl en de bouwwijze zijn afgeleid van de boerderijbouw in Hilversum.
De zuidgevel bevat (eerste huisje) een, in 1946 gemaakte, trapeziumvormige serre-achtige uitbouw. De ramen hebben een roedenverdeling bestaande uit voor en achter de ruiten geplaatste roeden. Het basement is opgetrokken uit hardgrauw. Bovenin de uitbouw zijn brede ramen geplaatst met gekleurd glas-in-lood. De zijramen zijn voorzien van luiken.
Het verhaal gaat dat deze uitbouw is gemaakt voor de toenmalige bewoonster, wiens gezondheid het niet toeliet om de straat op te gaan. Vanuit de serre kon zij toch zien wat er op de Groest gebeurde.
Boven de uitbouw is in het dakvlak een dakraam geplaatst.
Rechts van de uitbouw bevindt zich een deur met bovenlicht en vertikale roedenverdeling en een klein vierkant venster.
De zuidgevel van het (voormalige) tweede huisje bevat in het midden een deur onder rollaag. Links is een venster met openslaande ramen en roedenverdeling geplaatst. Het bovenlicht heeft een klapraam met vertikale roede. Rechts is een schuifvenster geplaatst met bovenlicht en roedenverdeling. De vensters, onder rollaag, zijn voorzien van luiken.
De zuidgevel van het (voormalige) derde huisje bevat links een deur met bovenlicht met vertikale roeden. Rechts daarvan is een schuifvenster met bovenlicht en roedenverdeling geplaatst. Het venster, onder rollaag, is voorzien van luiken. Geheel rechts is eenzelfde schuifvenster aangebracht met rechts daarvan een hoog dubbel venster. Het onderste gedeelte van dit venster is iets terugliggend in het gevelvlak geplaatst en is voorzien van een roedenverdeling en een luik. Het bovenste venster is in het gevelvlek geplaatst en heeft ook een roedenverdeling.
Het geveldeel naast dit venster is gepleisterd.
Op de dakrand is een schoorsteen geplaatst tussen het derde en het vierde venster. Dakramen bevinden zich boven het tweede, derde en vierde venster.
Aan de noordzijde loopt de kap ver door ter hoogte van het eerste huisje. De lage gevel is gepleisterd. In het dakvlak bevinden zich twee dakramen. De noordgevel van het tweede en derde huisje is iets hoger opgetrokken, de kap loopt hier niet meer ver door. In de gevel zijn, op onregelmatige afstand van elkaar, vijf vensters van verschillende grootte geplaatst. Onder de daklijst bevinden zich ankers. De noordgevel is voorzien van een zwart geschilderde plint.
Tegen de achtergevel (oost) is een houten aanbouw geplaatst. In de topgevel bevindt zich een venster met roedenverdeling. De topgevel is voorzien van vlechtingen en ankers.

Waardering
Het pand is architectuurhistorisch van belang voor Hilversum.
Het pand heeft ruimtelijk-historische waarde vanwege de hoofdvorm en de situering aan dit gedeelte van de Groest waar meerdere oude panden staan en zo geeft het inzicht in de oorspronkelijke inrichting van het gebied.
Vanwege de unieke bouwgeschiedenis, het aanbouwen van een winkel-woonhuis (19e eeuw) aan drie arbeiderswoningen onder één kap (18e eeuw).

Vanwege de ouderdom (18e eeuw en 19e eeuw).

Vanwege de huidige zeldzaamheid.

Vanwege de overwegende gaafheid.

Vanwege het inzicht dat het pand geeft in de bouwstijl en bouwwijze die in Hilversum werden toegepast.
Het pand heeft beeldondersteunende waarde in samenhang met de historische panden aan de Biersteeg en aan de Groest.


Klik op een foto
voor een vergroting.



ID: GMH0009