Begraafplaats


LocatieBegraafplaats Zuiderhof
TypeBegraafplaats
Onderdeel van
Bouwperiode1958 - 1964
Opdrachtgever
ArchitectDudok, W.M.
Datum aanwijzing

Inleiding
De bebouwing en de aanleg van de begraafplaats `Zuiderhof' zijn ontworpen in 1957-1964. De ontwerper van de gebouwen was de voormalige gemeentearchitect W.M. Dudok, die de begraafplaats liet vergezellen van een kantoor, een dienstwoning, een dienstgebouw en een aula met een hiermee verbonden galerij, die een binnenhof met bassin omsluit. De aanleg van de aan de begraafplaats is eveneens ontworpen door Dudok. De Zuiderhof is gesitueerd aan de zuidelijke rand van Hilversum, waar de stedelijke bebouwing overgaat in het heidegebied. De galerij en de overige gebouwen vormen een fraaie eenheid met de begraafplaats, die is voorzien van een oost-west georiënteerde vista met de aula in het midden van de as. Het complex is vanaf de Kolhornseweg te bereiken ia een brede laan, die aan het begin wordt gemarkeerd door gemetselde kolommen.

Omschrijving
De gebouwen op de begraafplaats Zuiderhof staan onder platte daken en zijn opgetrokken in wit geschilderde baksteen boven een plint van schone klinkers. Het belangrijkste onderdeel van de bebouwing zijn de driezijdige galerij, die aan drie zijden een betegeld, vierkant plein omsluit, en de met de galerij verbonden aula, die de begraafplaats insteekt en aan één zijde op het voorplein en het bassin is gericht.
De galerij is samengesteld uit reeksen rechthoekige portaalspanten die een plat dak van betonnen cassettenplaten dragen. De vloer van de galerij ligt boven het niveau va het voorplein, dat is voorzien van een rasterpatroon van baksteen, waarin tegels liggen, die een dambordpatroon vormen. In de noordelijke oosthoek van het plein ligt een vierkant, betegeld bassin, waarboven zich de westelijke kopgevel van de aula bevindt. De galerij is open aan het voorplein. De op de begraafplaats gerichte gevels zijn voorzien van vierkante vensters en rechthoekige openingen met dwarsmuurtjes, die het voorplein met de begraafplaats verbinden.
De aula is aan de noordoostkant met de galerij verbonden en onderbreekt hier de galerij met de westelijke kopgevel, die is voorzien van een breed venster met stalen raam. De overige gevels van de aula bevatte rechthoekige vensters.
De zuidgevel is tevens voorzien van een dubbele deur onder een platte luifel, die rust op een betonnen kolom. De op de brede vista gerichte oostgevel bevat een tussen blinde gevelpartijen staande, brede vliesgevel van stalen ramen en een dubbele glasdeur. De lange noordgevel is links voorzien van een overluifelde dubbele deur en een reeks van 20 vierkante vensters. Het rechter deel van de gevel is tevens een van de gevels van de galerij.

De begraafplaats is voorzien van een padenstelsel van licht gebogen paden. Essentieel in de structuur van de begraafplaats is dat bij betreding van de begraafplaats de graven niet direct zichtbaar zijn, omdat de grafvelden achter de begroeiing liggen. De bezoeker wordt in eerste instantie geconfronteerd met de royale brede, oost-west georiënteerde zicht-as, waarin de aula een centraal gegeven vorm. De graven bevinden zich op de grafvelden tussen de gebogen zijpaden en vormen een harmonieuze eenheid met de beplanting. In de begraafplaats is onder meer een columbarium opgenomen.

In de zuidwestelijke hoek van de begraafplaats staat een dienstgebouw, dat in de oostgevel is voorzien van een groot venster en drie stel openslaande deuren. Een deels open uitbouw aan de noordzijde is verbonden met muren, die hier de entree tot de begraafplaats markeren.
Ten westen van het dienstgebouw staat een vrijstaande dienstwoning. Deze is in de noordgevel voorzien van een klein portiek met de voordeur.
Links van de hoofdingang aan de westzijde van de begraafplaats bevindt zich het kantoorgebouwtje. De westgevel van dit gebouw bevat onder meer een deur met een betonnen windvang.

Waardering
De begraafplaats en de bijbehorende aula, alsmede de overige 'aangehorigheden' zijn van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische, de architectuurhistorische en de ensemblewaarde, alsmede vanwege de gaafheid.
De begraafplaats en de bijbehorende bebouwing hebben cultuurhistorische waarde als een bijzondere uitdrukking van een typologische ontwikkeling in de aanleg van begraafplaatsen en de bouw van bijbehorende gebouwen in Nederland.
De begraafplaats is van tuinarchitectuurhistorisch belang vanwege de kwaliteit van het ontwerp en vanwege de voor de aanlegtijd kenmerkende hoofdvorm en detaillering. De aula en de overige gebouwde zaken zijn van architectuurhistorisch belang vanwege de kwaliteit van de ontwerpen en als bijzondere werken uit het oeuvre van een vooraanstaand architect.
De begraafplaats heeft ensemblewaarde en stedenbouwkundige waarde vanwege de sterke stedenbouwkundige samenhang met het omliggende gebied, waarmee het een belangrijke historisch-ruimtelijke relatie heeft, vanwege de sterke samenhang tussen de samenstellende onderdelen en als een bijzondere beëindiging van de bebouwing aan de zuidelijke stadsrand.
De begraafplaats is tevens van belang vanwege de herkenbaarheid en de ruime mate van gaafheid van zowel de aanleg als de gebouwen.

Klik op een foto
voor een vergroting.







ID: GMH0904