Grondgebonden Woning Woningbouwcomplex


LocatieJan van der Heijdenstraat ev
TypeGrondgebonden Woning Woningbouwcomplex
Onderdeel vanHet 2e, 3e en 4e complex van de woningbouwvereniging Sint Joseph
Bouwperiode1923 - 1924
Opdrachtgever
ArchitectAndriessen, N.
Datum aanwijzing

Inleiding
De woningen van het 3e complex van de in 1912 opgerichte Bouwvereeniging Sint Jozeph (later Sint Joseph) zijn gebouwd in 1923-'24. De 57, in de blokken I tot en met VIII staande blokken arbeiderswoningen van uiteenlopende lengte zijn ontworpen door Nic. Andriessen, die van 1921 tot 1940 de 'huisarchitect' van Sint Jozeph was. De blokken bevatten eengezinswoningen van het type A (12 stuks in Blok IV en V), type B (26 stuks in Blok I, II en III), type C (7 stuks in Blok I en IV) en type H (12 stuks in Blok VI, VII en VIII). Het aan de westzijde op het 4de Complex en aan de noordzijde op het 2e Complex van Sint Jozeph aansluitende woningcomplex is gebouwd in een vrij sobere, voor de bouwtijd gangbare Interbellumstijl. Enkele gemetselde schuurtjes bij de eindwoningen van de blokken maakten deel uit van de oorspronkelijke opzet van het complex.

Omschrijving
De acht blokken in het 3e Complex staan, met uitzondering van de blokken II en III, met één bouwlaag onder met verbeterde Hollandse pannen gedekte schild- en zadeldaken. De kappen zijn gedekt met rode, verbeterde Hollandse pannen. De dakschilden zijn aan de straatzijde voorzien van niet oorspronkelijke dakkapellen en op de meeste nokken staan nog de oorspronkelijke, korte schoorstenen. In de dakschilden boven de kopgevels van enkele blokken staan ook nog hoge schoorstenen. Deze bezitten echter niet allemaal meer de oorspronkelijke hoogte.
De voor een deel aan de voorzijde verspringende gevels zijn opgetrokken in schone baksteen boven een met een rollaag van staande steen afgedekt trasraam. De rollaag is ter hoogte van de vensterdorpels over de gevels doorgetrokken De gevels worden boven de vensters en de deuren geleed door eveneens over de gehele gevellengte doorgetrokken, iets uitgemetselde rollagen van staande steen, die de gevels geleden en verlevendigen. Op de in Blok I staande poortdoorgang en de deuren aan weerszijden hiervan na zijn alle gevelopeningen recht gesloten. De vensters staan boven gemetselde lekdorpels. De deuren staan boven granito dorpels. De gevels van de blokken zijn aan de achterzijde grotendeels vernieuwd en geheel of gedeeltelijk hoger opgetrokken, waardoor hier een verdieping is ontstaan. De achtergevels hebben een platte verbinding met het oorspronkelijke achterste dakschild en zijn verbonden met bergingen met een plat dak. De oorspronkelijke houten, voornamelijk dubbele bergingen stonden vrij in de achtertuin.
Enkele oudere gemetselde schuurtjes met steile zadeldaken nabij een aantal eindwoningen maakten ook deel uit van de oorspronkelijke opzet van dit complex. In één kopse zijde van deze schuurtjes staat een deur, in de andere kopgevel is een smalle, dichtgemetselde lichtspleet opgenomen. De schuurtjes zijn door middel van een gemetselde tuinmuur verbonden met een gevel van de betreffende eindwoning. De gevel van de woning, de muur en de berging vormden één geheel en zijn derhalve onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Alle woningen zijn voorzien van achtertuinen. Enkele blokken hebben tevens een ondiepe voortuin.

Blok I ,
Voltastraat 32-60.
Blok I is met de voorzijde gericht op een smal langwerpig plein. De woningen aan de andere kant van het plein maken deel uit van het 2e Complex van Sint Joseph.
Het vrijwel symmetrische, gelede blok met 10 woningen van het type B en 5 woningen van het type C bestaat in feite uit twee lange volumes onder schilddak die door middel van een iets teruggerooid volume met een lagere kap en een poort met rondboogvormige poortopening met elkaar zijn verbonden. De symmetrie van het gehele blok wordt opgeheven door de aanwezigheid van een terugstaande woning (nr. 32 van het type C) geheel rechts aan Blok I. De volumes aan weerszijden van de poort zijn samengesteld uit ten opzichte van elkaar verspringende delen, die alle aan de voorzijde met één bouwlaag onder een schilddak staan. De poortdoorgang en de deuren aan weerszijden hiervan zijn rondboogvormig en maken deel uit van een brede, terugstaande gevelpartij met de huisnummers 44-50 (4 woningen van het type C). Deze gevelpartij is vanaf de poortdoorgang tot de verder naar voren geplaatste voorgevels van de woningen van het type B voorzien van een lage, gemetselde erfscheiding, waarachter zich zeer ondiepe tuintjes bevinden. De poortdoorgang bevindt zich in een hoger opgaande dwarsvolume met een gebroken zadeldak en een topgevel. Deze is op de verdieping voorzien van een breed venster boven een brede, op klossen staande plantenbak, die een sterk horizontaal accent aan deze gevelpartij geeft. Aan weerszijden van de poortdoorgang is een rondboogdeur in de gevel opgenomen. Aan de achterzijde is de poortdoorgang aan weerszijden door middel van een muur verbonden met een gemetseld schuurtje onder steil zadeldak uit de bouwtijd van het complex. De poortdoorgang, de muurtjes en de schuurtjes zijn een belangrijk onderdeel van de structuur van het 3e complex en vormen een doorloop naar een pleintje waar omheen de blokken VI, VII en VIII zijn geplaatst. De kopgevels van Blok I zijn blind.

Blok II.
Voltastraat 62/Jan van der Heijdenstraat 124-126
Blok II is overhoeks geplaatst op de hoek van de Voltastraat en de Jan van der Heijdenstraat. Het onder een zadeldak staande blok met 3 woningen van het type B heeft evenals Blok III aan de Jan van der Heijdenstraat in 1938 een tweede bouwlaag gekregen. De voorgevel en de beide kopgevels zijn tussen de beide bouwlagen voorzien van een rand van donkere steen die de functie van cordonlijst heeft. Aan zowel de kant van de Voltastraat als aan de kant van de Jan van der Heijdenstraat is het blok voorzien van een tuinmuur, die is verbonden met een onder een steil zadeldak staande berging uit de bouwtijd van het complex. Aan de achtergevel zijn nog de restanten van de uitgemetselde schoorstenen te zien.
De woningen van Blok II hebben een voortuintje achter een gemetseld tuinmuurtje met een buisreling.

Blok III.
Jan van der Heijdenstraat 128-152
Blok III is de lange versie van Blok II. Dit blok is in 1938 eveneens verhoogd met een tweede bouwlaag en staat onder een zadeldak. Het bevat 13 woningen van het type B. De voorgevel en de beide kopgevels zijn tussen de beide bouwlagen voorzien van een rand van donkere steen die de gevels geleed en de functie van cordonlijst heeft In de kopgevels zijn op de verdieping twee staande vensters opgenomen. De vanuit deze gevels opgemetselde schoorstenen fungeren tevens als tuit

Blok IV.
Ohmstraat 61-77
In het onder een schilddak staande Blok IV bevinden zich 9 woningen. De beide, met de voorgevel iets teruggerooide eindwoningen met het iets lagere schilddak zijn van het type C. De overige 7 woningen zijn van het type A. De eindwoning (nr 77) op de hoek met de Jan van der Heijdenstraat is door middel van een niet meer complete muur verbonden met een gemetseld schuurtje onder steil zadeldak uit de bouwtijd van het complex. Bij de andere eindwoning staat eveneens een schuurtje van dit type. De kortere muur die deze berging verbindt met de woning is voorzien van een knik. In de dakschilden boven de kopgevels van beide eindwoningen staat nog de originele schoorsteen. Die van nr. 77 heeft nog de oorspronkelijke hoogte. Die van nr. 61 is ingekort.

Blok V.
Ohmstraat 51-59
Blok V staat eveneens onder een schilddak en bevat 5 woningen van het type A. In de dakschilden boven de beide kopgevels staan de oorspronkelijke schoorstenen.

Blok VI.
Ohmstraat 39-49
Dit deels aan een klein plein gesitueerd blok met zadel-/schilddak heeft een dwars staande eindwoning (nr. 39) en bevat 6 woningen van het type H en H1 (39). De woningen in dit blok zijn aan de voorzijde voorzien van ondiepe tuintjes achter een laag, gemetseld tuinmuurtje. De kopgevel van de dwars staande, onder zadeldak staande eindwoning is gericht op de kopgevel van de eveneens om de hoek gaande eindwoning van Blok VII, waarnaar het zich spiegelt.

Blok VII.
Ohmstraat 33-37
Dit aan een klein plein gesitueerd blok met zadel-/schilddak heeft een dwars staande eindwoning (nr. 37) en bevat 3 woningen van het type H en H1 (37). De woningen in dit blok zijn aan de voorzijde voorzien van ondiepe tuintjes achter een laag, gemetseld tuinmuurtje. De kopgevel van de dwars staande, onder zadeldak staande eindwoning is gericht op de kopgevel van de eveneens om de hoek gaande eindwoning van Blok VII, waarnaar het zich spiegelt.

Blok VIII.
Ohmstraat 27-31
De 3 woningen van het aan een klein plein gesitueerde Blok VIII zijn van het type H. Het blok staat onder een schild-/zadeldak. De oostelijke kopgevel is op de zolderverdieping
voorzien van een venster.

Waardering
Het 3e complex van de Bouwvereniging Sint Jozeph is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische, de architectuurhistorische, stedenbouwkundige en ensemblewaarde, alsmede vanwege de gaafheid.
Het complex heeft cultuurhistorische en sociaal-historische waarde als een karakteristieke uitdrukking van een typologische ontwikkeling in de woningbouw voor de volkshuisvesting in het Interbellum.
Het complex is van architectuurhistorisch belang vanwege de kwaliteit van het ontwerp van de samenstellende onderdelen, vanwege de voor de bouwtijd kenmerkende hoofdvorm,materiaalgebruik en detaillering en als een bijzonder werk uit het oeuvre van een vooraanstaande architect.
Het complex heeft ensemblewaarde en stedenbouwkundige waarde vanwege de sterke architectonische en stedenbouwkundige samenhang tussen de samenstellende onderdelen en vanwege de stedenbouwkundige relatie met het 2e en het 4e Complex van Sint Jozeph en het woningcomplex van het Gemeentelijke Woonbedrijf in de Energiebuurt.
Het complex is tevens van belang vanwege de herkenbaarheid en de grote mate van
gaafheid van de stedenbouwkundige structuur en van het exterieur der
samenstellende onderdelen.

Klik op een foto
voor een vergroting.



ID: GMH1392